Het verschil zit hem in het productieproces, in het bijzonder de tijdsduur van het fermenteren, ook wel het oxideren of het gisten van de thee genoemd. Groene thee is ongefermenteerd en wordt na het verflenzen verhit, gerold en gedroogd. Oolong thee wordt heel voorzichtig gerold, 1½-2 uur gefermenteerd en gedroogd. Zwarte thee wordt gerold, 3½-4½ uur gefermenteerd en gedroogd. Pu Erh wordt na het rollen maanden- tot soms jarenlang gefermenteerd; “gerijpt”. Tijdens het fermenteren verandert er iets aan de samenstelling van de thee. De thee wint iets aan cafeïne en verliest aan looizuur. Groene thee van dezelfde plantage bevat dus minder cafeïne, maar heeft meer looizuur dan z’n zwarte variant.
Witte thee is net als groene thee ongefermenteerd, met het verschil dat voor de witte thee de hele jonge, nog niet ontloken bladknoppen worden geplukt. Dit gebeurt alleen in het voorjaar. Na het plukken wordt de thee voorzichtig gestoomd en vervolgens gedroogd. Een bekende soort is de Pai Mu Tan die afhankelijk van de streektaal ook wel Bai Mu Dan wordt genoemd. Een meer exclusieve soort is de Yin Zhen. Deze wordt slechts twee dagen per jaar geplukt en volledig met de hand bewerkt. De witte thee is zeer zacht van smaak en bevat weinig tot geen looizuur en cafeïne.
Looizuur is de stof in de thee die, net als bij wijn, zorgt voor de licht-wrange, samentrekkende smaak in de mond en het vliesje op de thee. Looizuur is de belangrijkste anti-oxidant van thee en is een stof die in elke theeplant, en dus in elk theeblad, in meer of mindere mate aanwezig is. De hoeveelheid looizuur is afhankelijk van de grofte van plukken en de bodemstructuur van het land waar de thee verbouwd wordt. Hoe grover er geplukt wordt, oftewel hoe groter en ouder de theebladeren zijn die worden geplukt, des te meer looizuur zal de uiteindelijke thee bevatten. Daarnaast bevatten Chinese theesoorten in vergelijking met die van andere landen betrekkelijk weinig looizuur. Er zijn zelfs regio’s in China waar de bodemstructuur zodanig is dat de plant die daar groeit geen of weinig looizuur aan kan maken. De theesoort die daar vandaan komt noemen we wel de Looizuurarme thee. Ook de Keemun is een voorbeeld van een looizuurarme thee.
Theïne is hetzelfde als cafeïne. Cafeïne is een opwekkende stof die er voor zorgt dat je alerter wordt en je concentratie verbetert. Door de aanwezigheid van looizuren in thee wordt de werking van cafeïne echter wat afgeremd, waardoor het minder als een opwekkende stoot wordt ervaren zoals bij koffie, maar meer als een langdurige zachte alertheid. Mensen die slecht kunnen slapen kunnen ‘s avonds dus ook beter geen gewone thee drinken, maar beter cafeïnevrije thee of kruiden. Cafeïnevrije thee is thee waarbij de cafeïne door een speciaal proces uit de thee verwijderd is. De Theefabriek heeft geen specifieke cafeïnevrije thee in haar assortiment, maar heeft wel een aantal soorten witte thee en kruiden-, bloemen en rooibosvarianten ook arm aan of vrij zijn van cafeïne.
Rooibos en kruiden worden in de volksmond vaak kruidenthee genoemd. Strikt genomen mag je thee alleen maar thee noemen als er blaadjes van de theeplant inzitten, de Camelia Sinensis. Dus ook al worden de kruidenmengsels net als thee gezet en gedronken, het is geen thee als er geen theeblaadjes bij zitten. Rooibos is een populaire drank die wordt gemaakt van een brem-achtig struikje uit Zuid-Afrika.
Een biologische theeplantage is ruimer van opzet om uitputting van de bodem en overdracht van struikziektes tegen te gaan. De thee wordt geteeld zonder gebruik van kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen. Er wordt alleen natuurlijke bemesting en ongedierte- en ziekte-bestrijding toegepast. De thee is vrij van toegevoegde kleur-, geur- en smaakstoffen en bevat geen conserveringsmiddelen. Een deel van het assortiment van De Theefabriek is 100% biologisch, gecontroleerd door SKAL, en wordt verkocht met het EKO-keurmerk.
Thee heeft de eigenschap om makkelijk geuren en smaken van z’n omgeving aan te nemen. Wil je de thee puur houden, dan moet je deze dus goed beschermen voor invloeden van buitenaf. Wil je de thee voorzien van een extra smaakje, hetgeen ook wel aromatiseren wordt genoemd, dan kun je dat op verschillende wijzen doen, van puur natuur tot en met behulp van chemische smaak- en geurstoffen. Droge kruiden, specerijen en bloemen kun je heel eenvoudig op een natuurlijke wijze aan je thee toevoegen. Je kunt bijv. heel simpel kaneelthee maken door een kaneelstokje in klein stukjes te hakken en dat aan de thee toe te voegen, puur natuur dus. Dit kan zowel bij theebuiltjes als bij losse thee. Met verse vruchten die zeer beperkt houdbaar zijn gaat het aromatiseren een stuk moeilijker. Je kunt niet gewoon een aardbei prakken en deze bij de thee mengen, dat gaat schimmelen. Je moet dus de smaak uit die vrucht zien te krijgen en dat aan de thee toe voegen. Voor het aromatiseren van thee voor theebuiltjes maakt men vaak gebruik van gevriesdroogd vruchtensapextract. Dit zijn droge korreltjes puur sap die men aan de theeblaadjes toevoegt en bij het theezetten weer oplossen in sap. Voor het aromatiseren van losse thee is deze methode niet geschikt, omdat de korrels ‘door de thee vallen’. De grove, losse thee besprenkelt men met etherische oliën, vruchtensapconcentraten of natuuridentieke of chemische geur- en smaakstoffen. Vaak wordt ook wel een combinatie van verschillende technieken gebruikt. Deze wijze van aromatiseren gebeurt vooral in de westerse theeconsumptielanden. De eerste westerse gearomatiseerde thee was de Earl Grey, waarbij olie van de bergamotplant zorgde voor de specifieke citrusachtige smaak.
De gearomatiseerde theeën uit de Basis-theelijn zijn gearomatiseerd met etherische aroma-olieën, veelal in combinatie met specerijen, kruiden, bloesems en/of citrusschilletjes. De gearomatiseerde theeën uit de Inspiratie-theelijn bevatten alleen (combinaties van) 100% biologische, natuurlijke aroma-olieën, specerijen, kruiden, bloesems en/of citrusschilletjes.
Thee met een toegevoegde smaak, zoals hierboven omschreven wordt, moet niet vergeleken worden met de theesoorten die door kleine wijzigingen in het produktieproces een extra ‘aroma’ krijgen. Zo heb je bijvoorbeeld de Lapsang Souchon die door droogstoken boven vuur i.p.v. in een oven een karakteristieke rookgeur- en smaak heeft gekregen. En ook de jasmijnthee en diverse andere bloemige theeën, die door toevoeging van bloesem tijdens het fermenteren hun bijzondere eigenschappen verkrijgen, vallen onder de categorie, die we in de PUUR Genieten theelijn ‘klassiek gearomatiseerd’ of ‘geurthee’ wordt genoemd, om zo aan te geven dat het theeën zijn die door traditionele productie-aanpassingen in het land van herkomst iets extra’s hebben mee gekregen.
Orange Pekoe is één van de benamingen om de grofte en het uiterlijk van de thee duidelijk te maken en geeft aan dat het gaat om een grofbladige thee, bestemd voor losse theegebruik. De thee komt van de bovenste blaadjes van de theestruik en is te herkennen aan lange opgerolde bladeren. Orange Pekoe-bladtypes komen vooral uit India, Indonesië en Sri Lanka. In principe zegt de grootte van de blaadjes alleen niet zoveel over de kwaliteit van de thee, maar voor velen, vooral oudere theedrinkers, is het toch een soort kwaliteitskeurmerk.
De naam ‘Orange’ zorgt wel eens voor verwarring. Men denkt dan dat er aan de thee een sinaasappelsmaak is toegevoegd, dat is niet het geval. Het assortiment van De Theefabriek bestaat voor een overgroot deel uit Orange Pekoes, omdat we het prettig vinden dat bij deze grove bladthee de thee lekker langzaam trekt, waardoor de specifieke geur en smaak van de thee in hetzelfde tempo vrijkomt als het looizuur.